SaaS – software as a service, czyli oprogramowanie w formie usługi jest najczęściej modelem, w którym aplikacja posiadająca zdolność pracy w środowisku sieciowym (internetowym) jest udostępniona przez producenta bądź usługodawcę użytkownikom końcowym. Taki model pozwala na obciążenie dostawcy usług zadaniami związanymi z administracją oraz utrzymaniem usługi, usługobiorca natomiast otrzymuje gotową funkcjonalność w czystej formie – bez konieczności dbania o hosting, łącza czy zarządzanie. Użytkownik nie musi instalować żadnego oprogramowania, korzysta jedynie z dostarczonych mu funkcjonalności za pomocą przeglądarki internetowej z dowolnego miejsca na świecie. Co więcej dostawca zobowiązany jest do dbania o aktualizacje oprogramowania, instalowanie nowych wersji, eliminację potencjalnych zagrożeń – innymi słowy dbanie o bezpieczeństwo platformy.
Model płatności usług SaaS przewiduje najczęściej miesięczne opłaty abonamentowe, zależne od ilości kont w systemie, wykorzystanych zasobów czy też innych czynników właściwych usłudze, posiadających możliwość skutecznego pomiaru. Przekłada się to bezpośrednio na niski koszt wejściowy wykorzystania oprogramowania, a tym samym zmniejsza poziom ryzyka biznesowego (szczególnie przy drogim oprogramowaniu), gdyż nie ma potrzeby wykupywania kosztownych licencji. W momencie zaprzestania korzystania z usługi, wygasa również abonament, a użytkownik nie pozostaje z bezużyteczną licencją w kieszeni. Dobrym przykładem usługi SaaS może być konto w systemie RedDotCMS, dzięki któremu użytkownik może w łatwy sposób wpływać na wizerunek swojego serwisu. Konto użytkownika w zależności od uprawnień będzie umożliwiało publikację zmian lub tylko ich wprowadzanie. Podstawową jednostką rozliczeniową będzie tutaj jedno konto rozliczane w cyklach miesięcznych. Innym przykładem może być usługa Hosted Exchange, w której użytkownik lub przedsiębiorstwo otrzymuje do swojej wyłącznej dyspozycji jedno lub więcej kont pocztowych zbudowanych w oparciu o rozwiązania klasy Enterprise. Model rozliczeniowy w tym przypadku definiuje ilość kont oraz np. maksymalną wielkość skrzynki pocztowej.
Tak samo w pierwszym jak i drugim przypadku, usługobiorca nie ponosi żadnych nakładów związanych z zakupem odpowiedniego sprzętu, licencji czy wsparcia. Opłata którą będzie ponosił jest natomiast wypadkową powyższych kosztów, a uwzględniając efekt skali będzie ona znacznie niższa niż w scenariuszu zakupu wspomnianych elementów bezpośrednio.
Równie istotnym aspektem modelu SaaS jest model działania usługi w tzw. chmurach obliczeniowych (Cloud Computing). W takich systemach oprogramowanie systemowe czy aplikacyjne jest oddzielone od warstwy sprzętowej najczęściej za pomocą technik wirtualizacyjnych. Dzięki takiemu podejściu oprogramowanie działające w chmurach nabywa cech odporności na awarie sprzętowe, czy możliwości liniowego i dynamicznego skalowania wydajności. Poprzez implementacje usług SaaS w chmurach obliczeniowych, model SaaS niejako dziedziczy cechy chmur obliczeniowych (nie jest to natomiast jego cecha naturalna). Można sobie wyobrazić usługę np. RedDotCMS działającą w oparciu o klasyczne dedykowane systemy, natomiast uruchomienie tej usługi w chmurze obliczeniowej powoduje nabycie cech skalowalności i bezawaryjności.
Podsumowując, model SaaS jest potencjalnym rozszerzeniem usług CloudComputing ale może (i obecnie najczęściej tak się dzieje) działać w klasycznym modelu dedykowanym. Nie należy więc traktować usług SaaS jako równorzędnych modelowi CloudComputing. Z biznesowego punktu widzenia ten model jest najbardziej atrakcyjny dla nowych projektów i firm rozpoczynających działalność dzięki minimalizowaniu nakładów finansowych.